WIELKIE SUKCESY
Kreta 2007

     Drużynowe Mistrzostwa Europy, rozegrane na przełomie października i listopada, przyniosły historyczny sukces polskim drużynom, o którym marzyli chyba tylko najwięksi optymiści. O ile medalowa pozycja Polek nie może być traktowana jako sensacja, bo przecież nasze panie mają w dorobku nawet mistrzostwo Starego Kontynentu, to osiągnięcie naszych szachistów (czwarta lokata) jest być może najlepszym wynikiem zespołowym, jaki osiągnięto w latach powojennych.
     Krótko o przebiegu turnieju kobiecego. W morderczej gonitwie z niezwykle zmobilizowanymi i świetnie przygotowanymi Rosjankami nasze szachistki aż do przedostatniej rundy zachowywały szanse na miejsce na najwyższym podium. W ósmej rundzie mecz z Armenią ułożył się nie po naszej myśli. Na dwóch ostatnich szachownicach słabsze nominalnie Ormianki zremisowały, natomiast porażka rewelacyjnie dotychczas grającej Iwety Rajlich przy (niezwykle szczęśliwym) remisie Moniki Soćko oznaczały przegrany mecz i koniec marzeń o "złocie". Wygrana w ostatnim meczu z Rumunią dała polskiej reprezentacji srebrne medale. Oklaski dla zawodniczek i trenera Matlaka.

1. Rosja		15
2. Polska		13 (23,5)
3. Armienia		13 (21)
4. Ukraina		12	
5. Gruzja		12
6. Słowenia		12
7. Węgry		11 itd.

     Droga naszej męskiej reprezentacji do sukcesu była doprawdy droga przez mękę. Po niewytłumaczalnych porażkach z maleńką Czarnogórą (0,5;3,5 !!) i przeciętną Islandią (1:3) Polacy znaleźli się na samym końcu stawki z iluzorycznymi szansami na przyzwoity wynik. W sytuacji, gdy "cofnąć się nie było gdzie", nastąpiła całkowita przemiana w drużynie. Po zwycięstwie nad amatorami ze Szkocji (3,5:0,5) i dość wymęczonej wygranej nad Austriakami (tylko 2,5:1,5) nastąpiły dwa bardzo mocne uderzenia: wygrane mecze z Serbią i Anglią w identycznym stosunku 3,5:0,5. W tym momencie straty poniesione na starcie zostały odrobione, bilans małych punktów przedstawiał się wcale dobrze, ale... zaczęły się "schody", bo polska drużyna weszła w towarzystwo, gdzie słabych nie było, a każda porażka mogła wyeliminować z wyścigu o wysokie miejsca.
     W spotkaniu z Hiszpanią błysnął klasą Bartosz Soćko, gromiąc Aleksego Szirowa w stylu ... Szirowa: ofiara na f7 i czarny król na deskach. Wynik 2:2 utrzymał status quo. W przedostatnim rozdaniu Polska gra z Ukrainą. Rewelacyjnie gra z Wołokitynem Wojtaszek - korzystając z analiz ofiarowanych po koleżeńsku przez Grzegorza Gajewskiego rozbija huraganowym atakiem pozycję białych. Pewnemu entuzjaście tak spodobała się atakująca gra Wojtaszka w neo-Marshallu (patrz partia dalej), że ogłosił na dyskusyjnym forum internetowym, iż wariant Gajewskiego obala partię hiszpańską, bo w każdym przypadku "białe tylko wyrównują przy dokładnej grze". Pożyjemy, zobaczymy... Przez krótki czas uważano, że gambit budapeszteński daje przewagę czarnym, a Richard Reti zagalopował się któregoś razu tak bardzo, że uznał pozycję białych po 1. e4 c6 za niemal skompromitowaną.
     W meczu z Ukrainą padł remis 2:2 i teraz wiele zależało od kojarzenia, bowiem jednakową ilość punktów meczowych miało wiele drużyn, lepszych i gorszych. Na szczęście Polacy trafili na mało wymagającego przeciwnika czyli Macedonię, a wygrywając 3:1, przy sprzyjających wynikach pozostałych meczów, wskoczyli aż na 4 miejsce, przy czym niewiele brakowało, a zdobyliby brązowe medale (niestety Francuz nie docisnął Azera w końcówce z pionkiem więcej).

1. Rosja		17
2. Armenia		14
3. Azerbajdżan		13
4. Polska		12 (21,5)
5. Ukraina		12 (21)
6. Izrael		12 (20,5)
7. Bułgaria		11 (grało 39 państw).

     W Mistrzostwach rozegrano wiele doskonałych partii, wiele pojedynków z udziałem Polek i Polaków stało na naprawdę wysokim poziomie, ale jesteśmy w stanie pokazać tylko drobne fragmenty, ważne albo ze sportowego, albo z twórczego punktu widzenia.
Wyniki indywidualne patrz: Drużynowe Mistrzostwa Europy

J. Dworakowska (2316) - I. Gaponenko (2440) [E10]
ETCC w Crete GRE (r. 7), 04.11.2007

1.d4!! Rozszerzenie repertuaru! Po wielu latach eksploatowania pionka królewskiego dla odmiany jako pierwszy do walki rusza pionek hetmański. 1...Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 c5 4.d5 b5 Prawdopodobnie zagrane w nadziei na to, że białe w mało popularnym otwarciu wykażą się niewiedzą. 5.Gg5! exd5 6.cxd5 d6 7.e4 a6 8.a4 Ge7 9.Gxf6 Gxf6 10.axb5 Gxb2 11.Wa2 Gf6 12.Gd3 0-0 13.Sbd2 Gb7 14.0-0 axb5 15.Wxa8 Gxa8 16.Gxb5 Gb7 17.Ha4 He7 18.Ha7 Ga6 19.Hxe7 Gxe7 20.Gxa6 Sxa6 21.Wa1 Sb4 22.Wa7 Gf6 23.Sc4

Z dotychczasowej gry wcale nie wynika, że to przeciwniczka naszej arcymistrzyni ma ranking wyższy o 120 punktów. Szczególnie smętne wrażenie robi "indyjski" goniec, nie mogący sobie znaleźć konstruktywnego zajęcia. Białe umiejętnie ścieśniają nieprzyjacielskie siły. 23...Wd8 24.Kf1 Kf8 25.Ke2 Ke8 26.g4 Ge7 27.Se1 Wd7 28.Wa3 h6 29.f4 Wd8 30.Se3 Wb8 31.Sf3 g6 32.Sd2 Wb6 33.Wa8+ Kd7 [33...Gd8? 34.Sdc4+-.] 34.Wh8 Sa2 35.Wxh6 Sc1+ 36.Kf3 Gf6 37.Wh7 Ke7 38.Sdc4 Wb8 39.e5 Wygrywało też 39.Sxd6 Kxd6 40.Wxf7 Gd8?? (40...Ge7 41.e5+ Kd7 42.d6 We8 43.Sd5+-) 41.e5 mat. 39...dxe5 40.g5 Gh8 41.fxe5 Sd3 42.e6 Wf8 43.Sg4 Sb4 44.Sge5 Gxe5 45.Sxe5 Kd6 46.Wxf7 Wa8 47.Sxg6 Sxd5 48.e7 Wa3+ 49.Kg4 We3 50.Wf6+ Kd7 51.Wf8 Sxe7 52.Wf7 c4 53.Kf4 We1 54.Wxe7+ Wxe7 55.Sxe7 c3 1-0.

M. Soćko (2473) - E. Danielian (2458) [D10]
ETCC w Crete GRE (r. 8), 05.11.2007

1.d4 d5 2.c4 c6 3.cxd5 cxd5 4.Sc3 Sf6 5.Gf4 a6 6.e3 Sc6 7.Gd3 Gg4 8.Sge2 e6 9.0-0 Ge7 10.Wc1 0-0 11.Sa4 Wc8 12.a3 Gh5 13.Sc5 Gxc5 14.Wxc5 Gg6 15.Gg5 Hb6 16.Gxf6 gxf6 17.f4 Se7 18.b4 Hd6 19.Sg3 b6 20.Wxc8 Wxc8 21.f5 exf5 22.Wf4 a5 23.h4 axb4 24.axb4 Hxb4 25.h5 Ha3 26.Kh2 Wc3 27.hxg6 hxg6 28.Sxf5 gxf5 29.Gxf5 Wxe3 30.Hh5 Sxf5 31.Hxf5 Hd6 32.Hc8+ Kg7 33.g3 We2+ 34.Kh1 We4 35.Hg4+ Kf8 36.Hc8+ We8 37.Hc3 He6 38.Kg2 He2+ 39.Wf2 He4+ 40.Kh2 Kg7 41.Wf3 Wh8+ 42.Kg2 He2+ 43.Wf2 Hh5 44.Wf1 Hh3+ 45.Kf2 Hh2+ 46.Kf3 Wh5 47.Hd3 Wg5 48.Kf4 Hh3 49.Wg1 Wg4+ 50.Kf3 We4 51.Kf2 Hf5+ 52.Hf3 Hg5 53.Wd1 f5 54.Hd3 f4

Ocena pozycja nie sprawia kłopotu: białe powinny natychmiast się poddać, by zaoszczędzić siły na ostatnią rundę. Mężna decyzja naszej zawodniczki, by przedłużyć opór do maksimum, nie uratowała meczu (Polski przegrały 1,5:2,5), ale przyniosła cenna połówkę. 55.Wh1 Niby to w poszukiwaniu szansy na kontratak białe koncentrują linie działania swych figur wokół punktu h7, ale przy okazji zastawiają chytrą pułapkę. 55...fxg3+ Czarne być może pamiętały, że "wszystkie wieżówki są remisowe" i zapragnęły uniknąć "dobijania" przeciwniczki w pozycji powstającej po: 55...Hxg3+ 56.Hxg3+ fxg3+ 57.Kxg3 Wxd4 58.Wb1. Jednak przeoczony został mały drobiazg... 56.Kg2 Hg4 57.Wh3 We2+ 58.Kg1 Hxh3?? 59.Hg6+!! (Hura, remis, remis!) 59...Kf8 60.Hxf7+ 1/2.

C. Peptan (2405) - M. Soćko (2473) [C08]
ETCC w Crete GRE (r. 9), 06.11.2007

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 c5 Niegdyś Monika grała tu wyłącznie 3...Sf6, ale z jej doświadczeniem w rozgrywaniu pozycji z izolowanym pionkiem "d" zmiana w repertuarze jest całkowicie zrozumiała. 4.Sgf3 Sf6 5.exd5 exd5 6.dxc5 Gxc5 7.Sb3 Gb6 8.Gb5+ Gd7 9.He2+ Se4 10.Ge3 0-0 11.Gxd7 Sxd7 12.0-0-0 (Ostatni odważny ruch białych w tej partii.) 12...Sdf6 13.Sfd4 a5 14.a3 We8 15.Hf3 a4 16.Sd2 Sd6 17.Kb1 Wc8 18.Wc1 Hd7 19.h3 Sfe4 20.Sxe4 Wxe4 21.Whd1 Wce8 22.Wd3 Sc4 Obsadziwszy kluczowe punkty e4 i c4, czarne uzyskały dużą przewagę. Białe bronią się jeszcze przed widłami na e5, ale niebawem groźba się dopełnia, a reszta to perfekcyjna realizacja przewagi jakości. 23.Hf5 Hd8 24.Wcd1 g6 25.Hg5 f6 26.Hg3 Gc7 27.Hf3 Se5 28.He2 Sxd3 29.Hxd3 Gb6 30.Hb5 Gxd4 31.Gxd4 We1 32.Wxe1 Wxe1+ 33.Ka2 Hc8 34.Hxa4 Hc4+ 35.Hxc4 dxc4 36.Gxf6 We2 37.Gd4 Wxc2 38.Kb1

38...Wd2 39.Ge3 We2 40.Kc1 Kf7 41.Gd4 We1+ 42.Kd2 Wg1 43.g3 Ke6 44.h4 Kd5 45.Ge3 b5 46.Kc2 Ke4 47.Kc3 Wd1 48.Kc2 Wd3 49.Gc5 Kf3 50.Gb6 Ke2 51.g4 Kf3 52.g5 Kg4 53.Gc7 Kxh4 54.f4 Kh5 55.Ge5 h6 56.gxh6 Kxh6 57.Gc3 Wf3 58.Gd2 Kh5 0-1.

M. Hebden (2542) - M. Bartel (2608) [A46]
ETCC Crete GRE (r. 6), 03.11.2007

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.c3 c5 4.Gg5 cxd4 5.cxd4 Hb6 Jak grać na wygraną z nieco słabszym przeciwnikiem? Upraszczając sprawę, należy wybrać jedną z dwóch przeciwstawnych metod: albo szybko zaatakować nieprzyjacielskiego króla, albo pozwolić przeciwnikowi, by sam zaatakował, prowokując go do tego - jak to niegdyś czynił chętnie Korcznoj - przez konsumpcję jakiegoś mniej lub więcej "zatrutego" pionka. Arcymistrz Bartel wybiera tę drugą metodę. 6.Sc3 Hxb2 7.Gd2 Hb6 8.e4 d5 9.exd5 exd5 10.Wb1 Hd8 11.Gb5+ Sc6

Po ryzykownym wypadzie hetmana czarne mają trzy tempa rozwojowe mniej. Tymczasem okazuje się, że angielski arcymistrz nie potrafi tej "arytmetycznej" przewagi zamienić w pozycyjny konkret i szybko ląduje w beznadziejnej końcówce. 12.Se5 Gd7 13.0-0 Ge7 14.We1 0-0 15.Gg5 We8 16.Gd3 Sxe5 17.dxe5 Sg4 18.Gxe7 (Bezbarwny ruch.) 18...Hxe7 19.Ge2 [19.Sxd5? Hh4.) 19...Hxe5 20.Gxg4 Hxe1+ 21.Hxe1 Wxe1+ 22.Wxe1 Gxg4 23.Sxd5 Wd8 24.f3 Ge6 25.Sc3 h6 26.a4 b6 27.Sb5 Wd7 28.We4 Kf8 29.Kf2 Wd2+ 30.Kg3 a5 31.Sc7 Gd7 32.Wc4 Ke7 33.Sa8 Wb2 34.Wc7 Kd6 35.Wb7 Gxa4 36.Wxf7 Gd7 37.Wxg7 a4 38.Wg6+ Kc5 39.Wxh6 a3 40.Wh5+ Kc6 41.Sxb6 Kxb6 0-1.

Szachy brytyjskie staczają się coraz niżej. Shortowi brakuje motywacji, a gdy zestarzeje się Adams, Anglicy wypadną chyba z pierwszej trzydziestki na świecie. A wtedy podczas zajęć w szkołach na Wyspach Brytyjskich instruktorzy szachów będą mówić dzieciom uczęszczającym na zajęcia: "studiuj pilnie końcówki i debiuty, a kiedyś będziesz grał tak mocno jak ci sławni polscy arcymistrzowie o trudnych do wymówienia nazwiskach!"

B. Soćko (2646) - A. Szirow (2739) [B90]
ETCC Crete GRE (r. 7), 04.11.2007

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cxd4 4.Sxd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge3 e5 7.Sf3 Ge7 8.Gc4 0-0 9.0-0 Sc6 10.Hd3 Gg4 11.a3 Gxf3 12.gxf3 Sd7 13.b4 Sd4 14.Kg2 Wc8 15.Ga2 Gg5 16.f4 Gh6 17.fxe5 Gxe3 18.fxe3 Sb5? Po 18...Hg5+ 19.Kh1 Sf3! białe mogły mieć poważne kłopoty.

19.Wxf7!! Nie przypuszczamy, by Szirow zupełnie nie brał pod uwagę bicia na f7 (zbyt silny jest to zawodnik, a do tego znakomity taktyk), ale z pewnością zbyt krótko i powierzchownie policzył warianty. Słabość - choćby krótkotrwała - jednej strony w sportowym pojedynku często daje sposobność stronie drugiej do błyśnięcia klasą. Dzięki pomyłce Szirowa nasz arcymistrz wykonał kombinację, która wejdzie niewątpliwie do skarbnicy polskiej myśli szachowej. 19...Wxf7 20.Gxf7+ Kxf7 21.Hd5+ Kg6 21...Ke8 22.Hg8+ Sf8 23.Wf1 He7 24.Sd5+-. 22.He6+ Kh5 [22...Sf6 23.Sxb5] 23.Sd5 dxe5 24.Se7 Sf6 24...g6 25.Wd1 Wc7 26.Hh3+ Kg5 27.Kg3 Kf6 28.Sd5+ z wygraną białych. 25.Kh1 (Celem włączenia wieży do akcji na kolumnie "g". Przygnębiająca dla Szirowa pozycja.) 25...Sxe4 26.Hf7+ 1-0.

Info: http://www.euroteams2007.org/
Partie (games)