|
|
Jan
Tadeusz Betley urodził się w Płocku 28 lutego
1908 roku. Uprawiał malarstwo sztalugowe (olej, akwarela) - pejzaż, sceny
rodzajowe, portret.
Przed
wstąpieniem w 1930 roku do Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie uczęszczał
do Szkoły Sztuk Pięknych, która w 1929 roku otrzymała nazwę Akademii. W
Akademii studiował w pracowni profesora Tadeusza Pruszkowskiego, gdzie
w 1936 roku uzyskał absolutorium z pierwszą nagrodą. Od 1935 roku był członkiem
Stowarzyszenia Plastyków - Grupa Czwarta, która powstała z inspiracji prof.
Tadeusza Pruszkowskiego i składała się w owym czasie z jego najmłodszych
wychowanków.
Działalność
artystyczną rozpoczął Jan Betley jeszcze jako student Warszawskiej Akademii,
biorąc udział w wystawie lnstytutu Propagandy Sztuki w 1936 roku. Prezentował
swoje prace na wystawach i salonach dorocznych IPS'u i Zachęty, a także
na dwóch wystawach zagranicznych w 1937 roku z Blokiem Zawodowych Artystów
Plastyków w Sztokholmie i w Londynie. Obraz z wystawy w Londynie powrócił
po II wojnie światowej do kraju i w roku 1962 byl eksponowany w Muzeum
Narodowym na wystawie "Sztuka warszawska od średniowiecza do po1owy XX
wieku", otwartej w ramach obchodów setnej rocznicy powstania tego muzeum
(1862-1962). W 1978 roku Jan Betley został zaproszony przez Muzeum Narodowe
do udziału w wystawie "W kręgu Pruszkowskiego", na której eksponowany byl
jego obraz z 1939 roku pt. "Bieg św. Huberta". Przed wojną odbył podróże
do Austrii (1935, Włoch (1937) i Francji (1937).
W
czasie okupacji malował dorywczo, utrzymywał jednak kontakty artystyczne
z prof. Tadeuszem Pruszkowskim, prof. Feliksem Kowarskim, prof. Eugeniuszem
Arctem i Tadeuszem Czyżewskim. Pracowal okresowo w antykwariacie Karola
Tchorka i w zarządzie miejskim Warszawy. Jego dorobek malarski uległ w
czasie wojny niemal całkowitemu zniszczeniu.
Bezpośrednio
po wojnie Jan Betley brał udział w wystawach organizowanych przez Związek
Polskich Artystów Plastyków w Muzeum Narodowym i w SARP-ie (wystawy "Warszawa
oskarża" w 1945 roku i ",Gwasze, rysunki, rzeźba" w 1947 roku). W 1948
roku rozpoczął pracę w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych na stanowisku
asystenta, później adiunkta, a po przewodzie habilitacyjnym w 1966 roku
(wykład pt. "0 kształtowaniu świadomości plastycznej i wystawa prac własnych
na Wydziale Malarstwa) na stanowisku docenta (1967).
Prezentował
swoje prace na wszystkich wystawach ogólnopolskich i okręgowych oraz na
okolicznościowych, jak np. "Plastycy w walce o pokój", "Martyrologia i
walka narodu polskiego", ,Pejzaż inspiracją malarza", a także na Festiwalach
Malarstwa Współczesnego i Warszawskich Festiwalach Sztuk Piqknych.
Brał
również udzial w wystawach zagranicznych w Genewie, Rapersvil i w Pradze
(1946, 1948). w Sofii, Belgradzie i Sarajewie (1956, 1958), w San Francisco,
Los Angeles (1959), Coventry i Rostoku (1960), w Moskwie i Pekinie (1965)
oraz w Budapeszcie, Pradze i Berlinie (1966). W 1968 roku zaprezentowal
swe obrazy w Glasgow, na organizowanej przez Desę wystawie "Dni polskie",
a w 1969 roku w No- wym Jorku na wystawie pejzażu polskiego zorganizowanej
przez Zarząd Główny ZPAP i MSZ. W 1970 roku wystawa ta była również eksponowana
w Bostonie, Buffalo, Chicago i Filadelfii. W 1971 roku wziął udzial w kolejnych
wystawach zagranicznych: w Berlinie (,,Dni War- szawy") oraz w Budapeszcie
(,,Warszawa w sztuce"). Odbył ponownie podróż do Francji (1957) oraz do
Niemiec (1956) i ZSRR (1960).
Miał
dwie wystawy indywidualne: w 1965 roku w Galerii Towarzystwa Przyjaciół
Sztuk Piqknych i w 1975 roku w Galerii Wojska Polskiego w Warszawie.
Prace
Jana Betleya znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, w Muzeum
Historycznym m. st. Warszawy, Muzeum Wojska Polskiego, w Ministerstwie
Kultury i Sztuki, w Zarządzie St. m. Warszawy, w Muzeum Książąt Mazowieckich
i Muzeum Diecezjalnym w Płocku, w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Szkole
Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Stacje Męki Pańskiej namalowanie w czasie
okupacji znajdują się w kościele ,Na Górkach" w Plocku. Wiele obrazów znajduje
się w posiadaniu rodziny, przyjaciół i znajomych.
Przedwojenna
"Wystawa łowiecka" w Zachęcie (1937) przyniosła Janowi Betleyowi wyróżnienie.
Po wojnie otrzymal nagrody: w 1948 roku na wystawie przedolimpijskiej zorganizowanej
przez SARP i w 1964 roku na V Ogólnopolskiej Wystawie Marynistycznej. W
1965 roku został wyróżniony nagrodą Ministra Kultury i Sztuki na
wystawie z okazji dwudziestolecia PRL. W 1978 roku wyróżnienie otrzymał
obraz Jana Betleya prezentowany w Zachęcie na wystawie pt. ,,Wojsko w życiu
Ojczyzny". Sam malarz najbardziej jednak cenił sobie nagrodę przyznaną
mu w 1978 roku przez prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy za wybitne
zasługi dla miasta.
Jan
Betley zostal odznaczony m. in.: w 1973 roku Złotym Krzyżem Zasługi, w
1975 roku Złotą odznaką "Za zasługi dla Warszawy"; w 1975 roku odznaką
Ministerstwa Kultury i Sztuki "Zasłużony działacz kultury"; w 1976 roku
Złotą Odznaką Związku Polskich Artystów Plastyków. W 1979 roku otrzymał
medal pamiątkowy z okazji 75-lecia Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Wprawdzie
Jan Betley urodził się w Płocku, ale swe artystyczne życie związał z Warszawą,
gdzie mieszkał, studiował, pracował i wystawiał. Ta ścisła więź ze stolicą
sprawiła, że stał się malarzem warszawskim, malarzem Starego i Nowego Miasta.

|