| 1. JAK KASPAROW PRZEGRAŁ POPRZEDNI MECZ Z KOMPUTEREM |
| |
| Gra Kasparowa w meczu z komputerem Deep Blue (Nowy Jork, maj 1997) wywołała falę spekulacji i plotek. W drugiej partii czempion poddał się pochopnie po 45 ruchach, nie zauważywszy ratującego manewru z wiecznym szachem, natomiast w piątej grze wypuścił znaczną przewagę i musiał zadowolić się remisem. W tym momencie wynik brzmiał 2,5:2,5 i o wszystkim decydowała ostatnia partia. O ile jednak poprzednie niepowodzenia mistrza świata można złożyć na karb słabszej formy Człowieka lub znakomitej pracy grupy konstruktorów i programistów IBM, to przebieg szóstej partii meczu był kuriozalny. Słynący ze stalowych nerwów i encyklopedycznej wiedzy Kasparow wykonał kolejno dwa słabe posunięcia, o których informują wszystkie podręczniki dla początkujących, i został formalnie rozgromiony.
|
| |
Deep Blue - G. Kasparow
Nowy Jork 1997
6 partia meczu
1. e4 c6 2. d4 d5 3. Sc3 d:e4 4. S:e4 Sd7 5. Sg5 Sgf6 6. Gd3 e6 7. S1f3 h6?! (Znany błąd. Dobrym posunięciem jest tu 7...Gd6.)
8. S:e6! (Komputery "nie lubią" poświęcać figur, tu jednak ofiara jest całkowicie poprawna.)
8...He7? (Mniej oczywista jest przewaga białych w wariancie 8...f:e6 9.Gg6+ Ke7 10.0-0 Hc7 11.We1 Kd8; teraz czarne nie mogą się już uratować.)
9. 0-0 f:e6 10. Gg6+ Kd8 11. Gf4 b5 (Przedtem czarne próbowały tu grać 11...Hb4, 11...Sd8 i 11..Sd5; z opłakanymi rezultatami.)
12. a4! Gb7 13. We1 Sd5 14. Gg3 Kc8 15. a:b5 c:b5 16. Hd3 Gc6 17. Gf5 e:f5 18. W:e7 G:e7 19. c4 i czarne poddały się.
|
| |
| Pokonany Kasparow wypominał ekipie IBM rozmaite grzechy: że konsultanci manipulowali oprogramowaniem podczas gry, do czego ponoć nie mieli prawa, że nie chcieli opublikować pełnego zapisu pracy komputera (i słusznie - kto przeczytałby milion zadrukowanych ciągami cyfr stron papieru...), że obsługa maszyny była zbyt liczna. Jednak ani słowa nie poświęcił swojej grze w 6. partii, a zwłaszcza powodom, dla których zagrał wariant (8...He7) od dawna uznany za przegrywający. |
| Wyrozumiali dla Kasparowa eksperci zakładali, że albo był źle przygotowany do meczu, albo został sparaliżowany przez stres, albo po prostu przestawił w pośpiechu posunięcia. Natomiast zwolennicy teorii spiskowej, a takich nigdy nie brakuje, wskazywali na pokaźną zwyżkę akcji IBM na giełdach po wyczynie Deep Blue, uśmiechając się przy tym domyślnie. |
| |
| 2. ZWYCIĘSKA INNOWACJA |
| |
| Garri Kasparow rozpoczął mecz z izraelskim programem komputerowym Deep Junior od przekonywującego zwycięstwa. Arcymistrz wzmocnił grę białych (13.d5) w znanym wariancie Szirowa. Odpowiedź elektronicznego rywala na innowację była mało udana i już po 17. posunięciu białe zapewniły sobie przewagę materialną. Po kilku wymianach powstała pozycja, którą specjaliści określają jako "technicznie wygrana". Programiści Deep Junior uznali, że dalsza - choćby najdłuższa - walka byłaby beznadziejna i poddali partię.
|
| |
G. Kasparow - Deep Junior
Nowy Jork (1), 26.01.2003
1. d4 d5 2. c4 c6 3. Sc3 Sf6 4. e3 e6 5. Sf3 Sbd7 6. Hc2 Gd6 7. g4 (Ruch wprowadzony w 1992 r. przez A. Szirowa.)
7...d:c4 (Grywa się również 7...Gb4, 7...h6 i 7...S:g4.)
8. G:c4 b6 9. e4 e5 (Zagrane po długim, 20-minutowym namyśle, co oznacza, że Maszyna już w tym momencie dostrzegła przewagę Człowieka. Możliwe było 9...Gb7 i jeśli 10.e5, to 10...c5 z komplikacjami.)
10. g5 Sh5 11. Ge3 0-0 12. 0-0-0 Hc7 13. d5!
(Nowy ruch, przygotowany specjalnie przez Kasparowa na ten mecz. Odtąd komputer musiał polegać wyłącznie na własnym algorytmie gry.)
13...b5?! (Nieudana reakcja, prowadząca do powstania licznych słabości w obozie czarnych.)
14. d:c6 b:c4 15. Sb5 H:c6 16. S:d6 Gb7 17. Hc3
17...Wae8 (Komputer najwidoczniej bardzo pesymistycznie oceniał swoją pozycję, skoro natychmiast oddał wieżę za skoczka. Niedobre było 17...f6 18.Whg1! Wfb8 (albo 18...Kh8 19.g:f6 g:f6 20.Gh6) 19.g:f6 Sh:f6 20.S:e5; w obu przypadkach białe wygrywają. Względnie najlepsze było 17...Wad8 18.S:e5 S:e5 19.H:e5.)
18. S:e8 W:e8 19. Whe1 Hb5 (19...H:e4 20.W:d7 H:f3 21.H:e5!)
20. Sd2 Wc8 21. Kb1 Sf8 22. Ka1 Sg6 23. Wc1 Ga6 24. b3! c:b3 25. H:b3 Wa8 26. H:b5 G:b5 27. Wc7 i tu operatorzy komputera poddali partię
(1-0). Pozycja czarnych jest przegrana, ale kapitulacja odrobinę przedwczesna (partia źródłowa Conquest-Kaczeiszwili poniżej).
|
| |
| Mimo iż 6 lat, które upłynęły od pojedynku Kasparowa z komputerem Deep Blue, w elektronice stanowią całą
epokę, tym niemniej parametry techniczne Deep Juniora wyraźnie ustępują parametrom sławnego produktu firmy IBM.
Jednak szybkość obliczeń nie przesądza w szachach o wyniku, bowiem ilość kombinacji możliwych na szachownicy jest
kosmicznie wielka, wciąż nieogarniona dla najpotężniejszej maszyny o tysiącach procesorów. Trwający właśnie mecz
pokaże, czy i jak wielki postęp dokonał się w sztuce budowania algorytmu grającego w szachy. |
| |
S. Conquest (2520) - G. Kaczeiszwili (2440)
Kalkuta, 1995
1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sc3 Sf6 4.e3 e6 5.Sf3 Sbd7 6.Hc2 Gd6 7.g4 dxc4 8.Gxc4 b6?!N [8...Sd5 - 61/462]
9.e4! e5 10.g5 Sh5 [10...exd4? 11.Sxd4 (11.gxf6 Hxf6!) 11...Se5 12.Ge2! Gb4!? (12...Sfd7? 13.f4+-; 12...Gc5 13.Sb3) 13.gxf6 Hxd4 14.Ge3]
11.Ge3 Hc7 [11...0-0 12.0-0-0 He7!? 13.Ge2! g6 (13...exd4? 14.Sxd4 Sf4 15.Sf5+-) 14.Sxe5 Sxe5 15.dxe5 Gxe5 16.Gxh5 gxh5 17.f3 Ge6 18.Kb1]
12.0-0-0 0-0 13.Kb1 13...g6 [13...exd4 14.Sxd4 Se5 (14...Sf4? 15.Sdb5; 14...g6? 15.Sxc6! Hxc6 16.Gd5) 15.Ge2 Sg4 (15...Gg4 16.f3) 16.Sf5! Sxe3 17.fxe3! Gxf5 18.exf5 g6 19.Gxh5 gxh5 20.Se4ą]
14.d5!
(Amator mógłby powiedzieć, że Kasparow tylko skopiował pomysł Conquesta - pozycje są niemal identyczne, wtrącenie ruchów Kc1-b1 i g7-g6 niewiele zmienia.)
14...c5 [14...Gb7 15.dxc6 Gxc6 16.Sb5!?]
15.Sb5 Hb8 16.Sd2! a6?! [16...Ge7!? 17.d6 Gd8! 18.Ge2 (18.Gd5 Gb7) 18...a6 19.Sc3 Hxd6 20.Sc4 He6 21.Wd6 Hh3!]
17.Sxd6 Hxd6 18.Ge2 Sf4 [18...Sg7 19.Whf1!?]
19.Gg4! Hb8?! [19...Sg2?! 20.Sc4 Sxe3 21.Sxd6 Sxc2 22.Kxc2; 19...Wa7; 19...We8]
20.h4! We8 [20...Sg2 21.h5 Sxe3 22.fxe3]
21.h5 Sf8 22.Gxc8 Wxc8 23.Gxf4 exf4 24.Sf3 We8 25.h6!? [25.e5 Wxe5]
25...Wa7 26.Whe1+- Sd7 27.Hc3 f6 28.gxf6 Se5 29.d6 Sf7 30.d7 [30.e5?! Hc8]
30...We6 [30...Wd8 31.e5] 31.Sg5 Wd6 32.Sxf7 [32.Sxf7 Kxf7 33.e5]
1-0 (skrócone komentarze Conquesta).
|
| |
| 3. PARTIA TRZECIA |
| |
G. Kasparow (2847) - DEEP JUNIOR [D45]
Nowy Jork (3), 30.01.2003
1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sc3 Sf6 4.e3 e6 5.Sf3 Sbd7 6.Hc2 b6 7.cxd5 exd5 8.Gd3 Ge7 9.Gd2 0-0 10.g4 Sxg4 11.Wg1 Sdf6 12.h3 Sh6 13.e4 dxe4 14.Gxh6 exd3 15.Wxg7+ Kh8 16.Hxd3 Wg8 17.Wxg8+ Sxg8 18.Gf4 f6 19.0-0-0 Gd6 20.He3 Gxf4 21.Hxf4 Gxh3 22.Wg1 Hb8 23.He3 Hd6 24.Sh4 Ge6 25.Wh1 Wd8 26.Sg6+ Kg7 27.Sf4 Gf5 28.Sce2 Se7 29.Sg3 Kh8 30.Sxf5 Sxf5 31.He4 Hd7 32.Wh5? (Zdaniem mm Paina przegrywający błąd. Należało remisować przez 32.Sg6+ Kg7 33.Sf4 itd.).
32...Sxd4 33.Sg6+ Kg8 34.Se7+ Kf8 35.Sd5 Hg7 36.Hxd4 Wxd5 0-1
|
| |
|
| http://www.astercity.net/~vistula/ |
| |
| e-mail |