13. Ucieczka Galaktyk - Przesunięcie do czerwieni

 

O wzroście prędkości galaktyk przekonujemy się na podstawie obserwacji wzrostu długości fal wysyłanych przez oddalające się galaktyki - im większa prędkość galaktyki tym większa długość fali. Efekt ten nosi nazwę „przesunięcia do czerwieni”

 

Zgodnie z prezentowanym w tej pracy modelem możemy przedstawić naszą trajektorię, trajektorię oddalającej się galaktyki oraz osie naszego układu współrzędnych następująco – rys. 13.1:

 

Rys. 13.1 Trajektoria uciekającej galaktyki i osie układu współrzędnych obserwatora w CER. Uciekająca galaktyka emituje falę o częstotliwości n’ (okresie drgań T’).

 

Uciekająca galaktyka emituje falę o częstotliwości n’. Współrzędne początku i końca wyemitowanej fali w układzie obserwatora wynoszą odpowiednio x1t1 i x2t2 – rys. 13.1. W układzie związanym z galaktyką początek i koniec fali są wyemitowane odpowiednio w czasach t’1 i t’2 – rys. 13.1.

 

Wyemitowana fala propaguje się z prędkością światła zgodnie z zasadami przedstawionymi na rys. 5.1 w rozdziale 5. Prędkość światła i na rys 6.1 w rozdziale 6. Więcej o tym jak rozchodzi się światło i czy istnieją oddziaływania natychmiastowe - pamiętamy, że w CER c=1.  Na rysunku 13.2 przedstawiono wypadkowe trajektorie propagacji początku i końca fali.

 

Rys. 13.2 Propagacja fali  CER – fala przebiega odległość xi  w tym czasie jest unoszona wzdłuż trajektorii obserwatora o wielkość Dti= xi  (i=1,2; na rys. 13.1  x0=0 więc xi =Dxi). W efekcie odbierana długość fali jest inna, niż długość emitowana. Przy okazji - jest to bardzo poglądowa  ilustracja efektu Dopplera uwzględniającego relatywistyczną zmianę czasu.

 

W celu określenia zależności między częstotliwościami fal emitowanej i odebranej skorzystamy z zależności geometrycznych, które przedstawiono na rys. 13.3.

 

Rys. 13.3 Zależności geometryczne dla przypadku przedstawionego na poprzednich rysunkach: rys.13.1 i rys.13.2

 

W trójkącie ABC musi być spełniona zależność (twierdzenie sinusów):

(13.1)                                                    T’sinb=Tsina

Z trójkąta BDE wynika zależność między kątami

(13.2)                                                    2b+p/2+j =p

Z porównania kątów przy  wierzchołkach D i A wynika, że

(13.3)                                                        a=b+p/2

Tak więc z (13.2) i (13.3)  mamy

 

(13.4)                                                  

 

(13.5)                                                    

 

z kolei z (13.1) oraz z (13.4) i (13.5) wynika

 (bo pamiętamy, że V=sinj) i  stąd mamy

 

(13.6)                                   

 

Jest to wzór dla przypadku gdy ciało się oddala. Widać, że częstotliwość mierzona przez obserwatora - n - jest mniejsza od częstotliwości obserwowanej w układzie ciała w ruchu - n.

Zbliżanie się ciał – czyli zmiana kierunku prędkości powoduje, że wzór (1) przyjmuje postać:

 

 

(13.7)                                   

 

W tym przypadku obserwator mierzy większą częstotliwość niż wysyłana przez ciało w ruchu. Wzory (13.6) i (13.7) są wzorami jakie otrzymuje się w STW przy założeniu jednowymiarowego ruchu (jedno ciało „spada centralnie” na drugie).

następny rozdział

poprzedni rozdział

spis treści